หลายครั้งเวลาเดินเครื่องจักรหน้างาน เรามักจะได้ยินเสียงปั๊มดังแปลกๆ หรือจับดูแล้วเครื่องสั่นแรงกว่าปกติ อาการพวกนี้ไม่ใช่เรื่องเล็กนะครับ เพราะมันคือสัญญาณเตือนเบื้องต้นว่าชิ้นส่วนภายในกำลังรวน ถ้าฝืนเดินเครื่องต่อไปเรื่อยๆ อาจถึงขั้นเพลาขาดหรือมอเตอร์ไหม้ ซึ่งค่าซ่อมและค่าเสียโอกาสตอนโรงงานหยุดเดินสายพานนั้นสาหัสแน่นอน
สาเหตุหลักที่ทำให้ปั๊มเกิดอาการสั่น
- ตั้งศูนย์เพลาไม่ตรง (Misalignment): เคสนี้เจอบ่อยมากหลังจากการซ่อมบำรุงหรือการถอดประกอบใหม่ ถ้าตั้งศูนย์เพลาระหว่างตัวปั๊มกับมอเตอร์ไม่เป๊ะ พอเครื่องหมุนมันจะเกิดการแกว่งและดึงรั้งให้ลูกปืนพังเร็วกว่าอายุการใช้งานจริง
- ฐานปั๊มหลวมหรือแท่นปูนทรุด: ลองเช็กน็อตยึดฐานปั๊มดูครับ บางทีแรงสั่นสะเทือนสะสมจากการใช้งานทำให้ฐานหลวมแค่นิดเดียว แต่สร้างแรงเหวี่ยงไปทั้งระบบท่อได้
- อาการเกิดโพรงอากาศ (Cavitation): ถ้าตอนเดินเครื่องแล้วได้ยินเสียงเหมือนมีเม็ดทรายหรือกรวดกระแทกอยู่ข้างในท่อ แสดงว่าเกิดฟองอากาศขึ้นแล้ว แรงกระแทกมหาศาลจากฟองอากาศพวกนี้จะกัดกร่อนใบพัดให้แหว่งและเสียสมดุลจนเครื่องสั่นในที่สุด
วิธีรับมือและแก้ไขเบื้องต้น
ขั้นตอนแรกให้ทีมช่างหน้างานหยุดเครื่อง ขันน็อตแท่นเครื่องให้แน่น และใช้เครื่องมือตรวจสอบการตั้งศูนย์ (Laser Alignment) ดูก่อนครับว่าค่าความคลาดเคลื่อนเกินมาตรฐานหรือไม่ ถ้าตั้งศูนย์ใหม่แล้วเครื่องยังสั่น หรือมีเสียงหอนจากลูกปืน แนะนำให้เรียกทีมช่างผู้เชี่ยวชาญเข้ามาถอดโอเวอร์ฮอล (Overhaul) เช็กชิ้นส่วนภายในทันที เพื่อเปลี่ยนอะไหล่ที่สึกหรอและหยุดความเสียหายไม่ให้ลามไปถึงตัวมอเตอร์ครับ
